Echt interessant voor de commercie wordt Internet pas als er geld kan worden overgemaakt. Maar dan moet de identiteit de gebruiker ondubbelzinnig kunnen worden vastgesteld. De vakgroep Taal & Spraak van de KUN heeft deze week de eerste Nederlandse Internet-side geopend waarvan de toegang beschermd wordt door sprekersherkennings-software.
Het gaat nog wat omslachtig. Niet minder dan acht keer moeten nieuwsgierige Internet-bezoekers een wachtwoord-zin, bestaande uit een nummer van veertien cijfers, in de microfoon van hun pc herhalen. Een kwartiertje later mogen ze opnieuw inloggen, het magische getal weer uitspreken en kijk, de site herkent de stem. In de tussenliggende tijd heeft een computer van de afdeling Taal & Spraak het stemgeluid geanalyseerd en in een stempatroon vastgelegd. Dat profiel zal in de toekomst de pincode kunnen vervangen. Acht keer herhalen zal dan niet meer nodig zijn. Dat wordt nu alleen gedaan om de maximale beveiliging te bereiken.
De technologie voor de web-site werd ontwikkeld in een project waarin acht bedrijven, laboratoria en universiteiten uit vijf Europese landen samenwerken. Doel is 'stemverificatie' klaar te maken voor zakelijke toepassingen. Met name banken hebben belangstelling.
De Nijmeegse spraaktechnoloog prof. dr. L. Boves verwacht dat de stem over enkele jaren frequent gebruikt zal worden om de computer te bedienen. "Niet als je een tekst wilt schrijven, dan blijft het toetsenbord waarschijnlijk het handigst. Maar wel in allerlei andere situaties. Het uitspreken van opdrachten gaat gewoon sneller en gemakkelijker dan het intypen ervan." Stemverificatie hoort daarbij. Dat is niet synoniem met sprekersidentificatie, benadrukt Boves. Het laatste zou inhouden dat bij één stempatroon één spreker hoort. Bij verificatie gaat het erom dat de spreker zich eerst bekend maakt en daarna op een of ander manier aannemelijk maakt dat hij het ook echt is. "Vergelijk het met een paspoort. Als je dat aan een douaneambtenaar overhandigt claim je dat je die persoon bent. Dat wordt vervolgens gecontroleerd aan de hand van de foto. Maar geeft zo'n douanier eens tien paspoorten en honderd personen die erbij kunnen horen. Het is niet waarschijnlijk dat hij bij elk paspoort foutloos de juiste eigenaar vindt." De stempatronen die computers in de toekomst gaan opslaan bevatten, net als pasfoto's, een bepaalde mate van onzekerheid. Bij één stempatroon kunnen enkele duizenden Nederlanders horen. "Maar dat is niet erg. Banken gaan er vanuit dat klanten in principe goedwillend zijn. Als een klant een pasje toont en het stempatroon heeft dat daarbij hoort, mag je aannemen dat hij is wie hij zegt te zijn." Volledige beveiliging is in de praktijk zeker onhaalbaar, zegt Boves: "Dan wordt het voor een normale gebruiker allemaal veel te ingewikkeld."
Met de web-site die nu geopend is, willen de Taal & Spraak technologen testen of hetgeen ze ontwikkeld hebben ook bestand is tegen de harde werkelijkheid. Boves: "Het is nu nog eenaardigheid, geen grootschalig experiment. We willen kijken hoe het werkt en demonstreren wat nu al mogelijk is."